Nội quy sử dụng thang máy chở hàng: mẫu dán tại thang, biển báo và phân công người vận hành

Một chiếc thang máy chở hàng chạy an toàn hay không phụ thuộc rất nhiều vào cách mọi người trong nhà, trong quán, trong kho dùng nó mỗi ngày. Vì vậy cần có nội quy sử dụng thang máy chở hàng, viết ngắn, dán ngay tại cửa thang và ai cũng đọc được. Điều quan trọng nhất nên đứng đầu bảng: chỉ chở hàng, tuyệt đối không chở người, không vượt tải ghi trên biển. Bài này đưa mẫu nội quy 12 điều có thể in dán, danh sách biển báo cần có, cách phân công người vận hành và các quy tắc nhỏ giúp thang bền hơn, ít sự cố hơn.

Vì sao thang máy chở hàng cần nội quy sử dụng riêng

Thang máy chở hàng nằm ở một vị trí khá đặc biệt trong nhà: không đông người như thang chở khách, nhưng lại được dùng liên tục bởi nhiều người khác nhau, từ chủ cơ sở, nhân viên, thợ giao hàng đến cả người mới vào làm. Mỗi người có một thói quen, và chỉ cần một thói quen sai là đủ gây sự cố.

Nội quy có hai tác dụng. Thứ nhất là nhắc việc: người dùng lâu ngày dễ quên những quy tắc cơ bản, nhất là khi vội. Thứ hai là chuẩn hoá: mọi người dùng cùng một cách, dễ phát hiện người làm sai, và khi có sự cố cũng dễ truy ra nguyên nhân.

Không có nội quy nào thay thế được chất lượng thiết bị, nhưng thiết bị tốt mà dùng sai thì vẫn nguy hiểm. Ngược lại, thang đã được bảo trì đầy đủ và người dùng tuân thủ nội quy sẽ vận hành bền hơn, ít phải sửa hơn.

Nội quy cần ngắn. Một bảng hơn hai chục dòng chữ nhỏ thường không ai đọc. Chúng em gợi ý khoảng 10 đến 12 điều, mỗi điều một câu, ưu tiên điều quan trọng nhất lên đầu và in chữ lớn.

Quy định sử dụng thang máy chở hàng: những nguyên tắc nền cần nhớ

Trước khi vào mẫu nội quy, anh chị nên nắm mấy nguyên tắc nền. Chúng không phải văn bản pháp lý mà là các nguyên tắc an toàn phổ thông áp dụng cho thang nâng hàng, thang tải hàng, thang tời và vận thăng nâng hàng.

Nguyên tắc thứ nhất: thang chở hàng không chở người. Điều này đúng cho cả người lớn, trẻ em, người giao hàng, kể cả khi thang còn dư tải. Nếu nhà cần chở người, hãy chọn thang chở người, ví dụ thang máy gia đình thủy lực, thay vì dùng thang hàng.

Nguyên tắc thứ hai: không vượt tải định mức. Tải trọng ghi trên biển hoặc trong hồ sơ là mức tối đa tính cả pallet, xe đẩy, thùng chứa và hàng, không chỉ riêng hàng.

Nguyên tắc thứ ba: cửa tầng phải đóng kín mới được vận hành, và không chèn, buộc cửa. Nguyên tắc thứ tư: chỉ người được giao mới vận hành và mỗi lúc chỉ một người điều khiển. Nguyên tắc thứ năm: thang có dấu hiệu bất thường thì ngưng và báo kỹ thuật, không cố chạy tiếp.

Về quy định thuộc pháp luật, anh chị nên hỏi đơn vị kiểm định và cơ quan quản lý địa phương, vì yêu cầu có thể khác nhau tuỳ loại thang. Thang chở hàng thường vẫn cần đưa vào kiểm định và bảo trì định kỳ theo hướng dẫn của đơn vị có thẩm quyền.

Mẫu nội quy sử dụng thang máy chở hàng 12 điều để in dán

Dưới đây là mẫu nội quy anh chị có thể sao chép, chỉnh theo thang của mình rồi in khổ A3 dán cạnh cửa mỗi tầng. Chữ nên đậm, nền sáng, viền đỏ cho điều số 1. Nếu cơ sở có nhiều thang, đặt số thang trên đầu bảng.

Anh chị có thể thay đổi con số tải trọng, giờ vận hành hay tên người phụ trách theo thực tế. Phần số liệu trong dấu ngoặc là ví dụ để điền, không phải thông số bắt buộc.

• 1. CHỈ CHỞ HÀNG. TUYỆT ĐỐI KHÔNG CHỞ NGƯỜI, kể cả người đi kèm hàng hoặc trẻ em.
• 2. Không chở quá tải trọng ghi trên biển (… kg), tính cả pallet và xe đẩy.
• 3. Chỉ người được giao nhiệm vụ mới được bấm điều khiển; mỗi lượt chỉ một người bấm.
• 4. Đặt hàng giữa sàn, chằng buộc nếu hàng cao hoặc dễ đổ, không xếp quá chiều cao cho phép.
• 5. Đóng kín cửa tầng trước khi bấm gọi; không chèn, buộc hoặc cạy cửa.
• 6. Không thò đầu, tay, chân vào giếng thang hoặc dưới sàn nâng khi thang chưa ngắt điện.
• 7. Đợi thang dừng hẳn, đèn báo đúng tầng mới mở cửa lấy hàng.
• 8. Không chở hàng cháy nổ, hoá chất, bình khí, chất lỏng không đóng kín, trừ khi có phương án riêng.
• 9. Không chạy thang khi có tiếng kêu lạ, rung lắc, rò dầu, tụt tầng hoặc cửa không khoá; báo ngay người phụ trách.
• 10. Khi bảo trì hoặc sửa chữa: ngắt điện, treo biển “ĐANG BẢO TRÌ – CẤM BẤM”.
• 11. Hết giờ làm việc: đưa thang về tầng quy định, khoá hoặc ngắt điện điều khiển.
• 12. Số liên hệ kỹ thuật khi có sự cố: … (ghi sẵn số điện thoại bảo trì).

Giải thích từng điều trong nội quy để mọi người hiểu và làm theo

Chỉ dán nội quy là chưa đủ. Nếu người dùng không hiểu vì sao, họ sẽ tìm cách làm tắt. Anh chị nên giải thích cho nhân viên và người nhà từng điều, đặc biệt các điều số 1, 2, 5 và 6.

Điều 1 và 2 liên quan đến thiết kế: sàn, khung, phanh của thang hàng chỉ được tính cho hàng, không phải cho người, và có giới hạn tải. Quá tải làm mòn phanh, cáp, xích và có thể gây sự cố, kể cả khi thang vẫn chạy được vài lần đầu.

Điều 5 và 6 là hai điều gây nhiều sự cố nhất. Cửa tầng là rào chắn duy nhất giữa người đi qua và giếng thang. Chèn cửa cho đỡ mất thời gian là thói quen rất nguy hiểm. Còn thò tay vào giếng để chỉnh hàng hoặc nhặt đồ rơi là nguyên nhân thường gặp của kẹt tay, kẹt người, vì thang có thể chạy bất cứ lúc nào nếu ai đó ở tầng khác bấm gọi.

Điều 8 liên quan đến hàng đặc biệt. Hàng cháy nổ, hoá chất, bình gas, chất lỏng không đóng kín không nên đi chung thang hàng nếu chưa có phương án riêng về an toàn và vệ sinh. Anh chị nên hỏi đơn vị cung cấp thang và đơn vị phòng cháy nếu cơ sở thường xuyên có loại hàng này.

Điều 10 và 11 là các quy trình nhỏ nhưng cứu được nhiều người. Một tấm biển cấm bấm treo trên nút bấm sẽ ngăn người khác chạy thang khi thợ đang làm việc trong giếng. Ngắt điện cuối ngày giúp trẻ nhỏ không nghịch thang và tiết kiệm một chút điện.

Biển báo thang máy chở hàng cần có tại từng vị trí

Ngoài bảng nội quy, một chiếc thang chở hàng nên có thêm vài biển báo riêng lẻ. Mỗi biển ngắn, dễ nhận ra, đặt đúng chỗ người cần nhìn.

Biển tải trọng định mức nên đặt cố định ở cabin hoặc sàn nâng và ở cửa tầng, ghi rõ con số theo hồ sơ thang. Đừng tự ghi con số lớn hơn thực tế để cho “đẹp”. Nếu thang được đặt theo yêu cầu, tải trọng thực tế ghi trong hợp đồng và hồ sơ kỹ thuật.

Biển “cấm người đi trên thang” là biển quan trọng nhất, nên đặt ở cả hai phía cửa tầng và trong cabin nếu có. Nên dùng hình vẽ kèm chữ để người mới, người nước ngoài hoặc trẻ em vẫn hiểu.

Biển “cấm bấm – đang bảo trì” có thể là loại treo, mang theo khi bảo trì. Biển cảnh báo hố thang, giếng thang đặt ở khu vực cửa tầng. Biển số điện thoại liên hệ kỹ thuật dán cạnh bảng điều khiển.

Nếu thang có nhiều tầng, anh chị nên dán số tầng ở từng cửa để người nhận hàng biết thang đang ở đâu, tránh mở cửa nhầm. Với thang tầng trệt ra đường, nên có thêm biển cảnh báo cho khách đi đường khỏi đứng gần cửa.

• Biển tải trọng định mức: cố định, ghi đúng theo hồ sơ.
• Biển cấm người đi trên thang: có hình và chữ, đặt ở mọi cửa tầng.
• Biển cấm bấm khi bảo trì: loại treo, có dây buộc vào nút bấm.
• Biển cảnh báo giếng thang, cấm thò đầu tay: gần cửa tầng.
• Biển số điện thoại kỹ thuật và người phụ trách: cạnh bảng điều khiển.

Phân công người vận hành thang máy chở hàng trong gia đình và cơ sở

Nội quy chỉ hiệu quả khi có người chịu trách nhiệm. Ở nhà phố hoặc quán nhỏ, thường chủ cơ sở giữ nhiều vai trò, nhưng vẫn nên ghi rõ trên giấy ai làm việc gì, kể cả khi chỉ có ba bốn người.

Người vận hành chính là người được hướng dẫn cách bấm, cách xếp hàng, cách xử lý khi thang dừng đột ngột. Anh chị nên chọn người có kinh nghiệm hoặc thật sự hiểu nội quy, và ghi tên họ ở bảng cạnh thang. Người vận hành phụ thay ca khi người chính nghỉ.

Người phụ trách an toàn có thể là chủ cơ sở hoặc quản lý. Nhiệm vụ gồm kiểm tra mắt thường mỗi ngày, ghi nhật ký, nhắc nhở người làm sai, và là người duy nhất được phép cho phép bảo trì hoặc ngắt điện thang.

Người liên hệ kỹ thuật là số điện thoại của bên bảo trì. Khi thang gặp sự cố, ai cũng biết cần gọi số nào. Với nhà có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, anh chị nên giải thích riêng rằng không ai được tự bấm thang khi không có người lớn.

Mỗi khi có nhân viên mới, hãy dành vài phút hướng dẫn cách dùng thang trước khi giao việc. Cách làm này tốn rất ít thời gian nhưng giảm đáng kể nguy cơ sai sót của người mới.

Quy trình kiểm tra nhanh mỗi ngày trước khi vận hành thang chở hàng

Nội quy tốt nên đi kèm một danh sách kiểm tra rất ngắn mà người phụ trách có thể làm mỗi sáng trong ba bốn phút. Mục đích là phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trước khi chúng thành sự cố.

Việc đầu tiên là nhìn tổng thể khu vực xung quanh thang: sàn tầng có sạch, có vật cản gần cửa không, đèn có sáng không, biển báo còn nguyên không. Sau đó kiểm tra cửa tầng: đóng mở nhẹ, không cong vênh, khoá hoạt động, không có người buộc dây hay chèn gạch.

Việc tiếp theo là chạy thử không tải một lượt lên xuống. Nghe tiếng động: tiếng kêu lạ ở cáp, xích, ray, bơm hay động cơ là dấu hiệu cần báo kỹ thuật. Nhìn chuyển động: thang có êm, dừng đúng tầng, không giật hay rung không. Với thang thủy lực, quan sát xem có vết dầu dưới chân giếng.

Cuối cùng, ghi nhật ký ngắn: ngày, người kiểm tra, tình trạng bình thường hay bất thường. Nhật ký này sẽ rất hữu ích khi gọi kỹ thuật, vì họ biết dấu hiệu bắt đầu từ khi nào.

Đây là kiểm tra bằng mắt thường, không thay thế bảo trì định kỳ do thợ chuyên môn thực hiện. Anh chị tuyệt đối không tự tháo cáp, phanh, van hay bộ điều khiển để sửa.

• Nhìn khu vực quanh thang, biển báo, đèn chiếu sáng, sàn tầng.
• Kiểm tra cửa tầng đóng mở nhẹ, khoá liên động hoặc chốt còn tốt.
• Chạy thử không tải một lượt, nghe tiếng động, nhìn độ êm và độ chính xác dừng tầng.
• Quan sát vết dầu hoặc nước ở chân giếng, dây cáp hoặc xích có dấu hiệu bất thường.
• Ghi nhật ký ngày giờ và tình trạng, báo ngay khi có bất thường.

Xử lý tình huống khẩn cấp khi thang máy chở hàng gặp sự cố

Dù đã bảo trì tốt, sự cố vẫn có thể xảy ra: mất điện, thang kẹt giữa hai tầng, cửa không mở, hàng đổ vào giếng. Điều quan trọng là mọi người biết nên làm gì và không nên làm gì.

Khi mất điện hoặc thang dừng giữa chừng: giữ bình tĩnh, ngắt nguồn điều khiển chính, không tự trèo vào giếng hay với hàng trên sàn nâng. Gọi người phụ trách và số kỹ thuật đã ghi sẵn. Chỉ người có chuyên môn mới được thao tác van hạ khẩn cấp, mở khoá cơ khí hay nâng cabin bằng tay, vì những thao tác này có thể làm sàn rơi nếu sai cách.

Khi hàng đổ vào giếng hoặc kẹt trong khung: ngừng sử dụng, ngắt điện, treo biển cấm bấm, rồi chờ người có chuyên môn xử lý. Không tự thò người xuống giếng lấy hàng, nhất là khi sàn nâng còn đang ở trên cao.

Khi thấy rò dầu, mùi khét, tia lửa điện: ngắt điện tổng, tránh xa, và chỉ sử dụng lại sau khi kỹ thuật kiểm tra. Rò dầu thủy lực làm trơn sàn, có thể gây trượt ngã, và là dấu hiệu cần kiểm tra gioăng hoặc ống.

Mọi sự cố, dù nhỏ, nên ghi vào nhật ký và báo cho bên bảo trì. Nhiều sự cố lớn bắt đầu bằng những dấu hiệu nhỏ lặp lại mà không ai ghi nhận.

Nội quy riêng cho từng loại cơ sở: nhà phố, quán ăn, kho nhỏ

Mẫu 12 điều ở trên áp dụng chung, nhưng mỗi cơ sở có vài đặc thù nên bổ sung thêm. Anh chị có thể thêm hai hoặc ba dòng ứng với điều kiện của mình, không cần dài.

Nhà phố có người già và trẻ nhỏ: thêm điều “Trẻ em dưới 15 tuổi không được tự ý bấm thang” và “Nút gọi thang đặt cao hoặc có khoá”. Cân nhắc ngắt điện thang khi cả nhà đi vắng.

Quán ăn, nhà hàng: thang hàng thường chở thực phẩm, chén đĩa, thùng nước. Thêm điều “Thức ăn nóng, nước canh phải có nắp đậy kín”, “Lau sạch nước đổ trên sàn nâng ngay”, và “Không chở rác thải chung với thực phẩm sạch”. Với thang tời thực phẩm cỡ nhỏ, cũng cần nhắc không chở người.

Kho, xưởng nhỏ: thêm điều “Hàng pallet phải xếp đều, không chồng quá chiều cao quy định”, “Xe nâng tay chỉ vào sàn khi sàn đã dừng đúng tầng”, và quy định giờ chạy thang để tránh chen chúc giờ cao điểm.

Cửa hàng vật liệu, cơ khí: thêm điều “Hàng dài, hàng nhọn phải chằng buộc, không để nhô ra ngoài sàn nâng” và “Không để hàng nặng dồn một bên”. Những quy tắc nhỏ này giúp sàn nâng và ray bền hơn.

Sai lầm thường gặp khi áp dụng nội quy thang máy chở hàng

Sau nhiều lần tư vấn, chúng em thấy các cơ sở thường vấp phải vài sai lầm quen thuộc khi làm nội quy. Anh chị biết trước thì tránh được.

Sai lầm đầu tiên là dán nội quy rồi bỏ đó. Giấy bị bám bụi, bay màu, không ai đọc. Nên kiểm tra định kỳ, thay bản mới nếu mờ, và nhắc lại trong các buổi họp ngắn.

Sai lầm thứ hai là nội quy quá dài, quá nhiều chữ nhỏ, dùng nhiều từ chuyên môn. Người xếp hàng đang vội không thể đọc năm mươi dòng. Hãy giữ khoảng 10–12 điều, câu ngắn, điều quan trọng đứng đầu.

Sai lầm thứ ba là chủ cơ sở không làm gương. Nếu chính chủ đứng lên thang hoặc chèn cửa thì nhân viên sẽ làm theo. Nội quy chỉ có sức mạnh khi người cao nhất tuân thủ trước.

Sai lầm thứ tư là không hỏi nhà cung cấp. Mỗi mẫu thang có tính năng khác nhau: có thang có rơ le quá tải, khoá cửa liên động, van tay hạ khẩn cấp; có thang chỉ có cửa lưới đơn giản. Nội quy cần bám theo đúng thiết bị đang có.

Sai lầm cuối cùng là coi nội quy thay cho bảo trì. Nội quy giúp người dùng đúng cách, còn bảo trì giúp thiết bị đủ an toàn. Cả hai cần đi song song.

Nhờ bên em hỗ trợ soạn nội quy và hướng dẫn sử dụng thang đúng loại

Thiết Bị Việt Nhật cung cấp thang nâng hàng, thang máy tải hàng, thang tời và các dòng thang gia đình thủy lực, lắp đặt toàn quốc, có CO, CQ, VAT, bảo hành 12 tháng và kiểm định khi khách yêu cầu. Khi bàn giao, bên em hướng dẫn người dùng cách vận hành cơ bản và các điểm an toàn cần lưu ý theo từng mẫu thang.

Nếu anh chị đã có thang và muốn soạn nội quy riêng, hãy gửi ảnh cửa tầng, ảnh biển tải trọng hiện có, số tầng và loại hàng hay chở. Bên em tư vấn những điều cần thêm hoặc bớt, kể cả việc có nên thay thang hay bổ sung thiết bị an toàn không.

Với thang đã dùng nhiều năm, anh chị nên kết hợp nội quy với lịch bảo trì định kỳ. Bên em có dịch vụ bảo trì, thay thế phụ tùng và hỗ trợ hồ sơ khi cần kiểm định.

Anh chị liên hệ Gọi/Zalo 0967 967 928, tư vấn 08:00–21:00 cả Chủ nhật. Trụ sở TP.HCM: Số 134 Bờ Tuyến, P. Tân Tạo; Hà Nội: Số 86 đường Bờ Sông, Bích Hòa, xã Bình Minh. Khảo sát qua ảnh miễn phí.

Câu hỏi thường gặp

Xem thêm

• Thang máy chở hàng – Chất lượng – Giá tốt
• Thang máy tải hàng công nghiệp – Nâng tầm hiệu quả sản xuất, Cơ chế nâng hạ bằng thủy lực hoặc động cơ kéo cáp.
• Bảo trì thang máy tải hàng để kéo dài tuổi thọ
• Hướng dẫn chọn mua thang máy nâng hàng
• Thang máy chở hàng kèm người được không? Vì sao không nên và giải pháp khi cần chở cả hai
• Kiểm định thang máy chở hàng: khi nào phải kiểm định, quy trình chung và hồ sơ cần chuẩn bị
• Cách sử dụng thang nâng hàng thủy lực an toàn